W celu zapewnienia poprawnego działania, a także w celach statystycznych, serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na przechowywanie cookies na Twoim komputerze. Zasady dotyczące obsługi cookies można w dowolnej chwili zmienić w ustawieniach przeglądarki. [rozumiem. zamknij okno] x
 
Jesteś tutaj » Home » Czytaj ze mną »
Biny, Damazego, Waldemara , 11 grudnia 2018

Solidna porcja wiedzy o historii Gorzowa i okolic

2018-11-27

Ukazał się 25. „Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny”, jubileuszowy, choć redakcja tego nie fetuje.

medium_news_header_23389.jpg

Podkreślmy więc my, czytelnicy, tę ważną inicjatywę sprzed ćwierć wieku, którą konsekwentnie prowadzą wydawcy na czele z Dariuszem A. Rymarem oraz niestrudzonym Zbigniewem Czarnuchem.

 „Rocznik” obrósł już w tradycję, ma stale powiększające się grono współpracowników, czyli autorów artykułów, a jego dorobek w poznawaniu i przybliżaniu czytelnikom historii regionu jest ogromny.

*

Otwiera go rozdział „Rozprawy i przyczynki”, w tym numerze z 13 artykułami. Prof. Edward Rymar pisze o granicy między Polską a Marchią do 1793 r., która formalnie miała przebiegać na środku nurtu Warty, a w praktyce wsie aż do Trzebiszewa znajdowały się w państwie niemieckim. Dlaczego? Z tematów gorzowskich zwracam uwagę na artykuły Jerzego Zysnarskiego o kościele św. Krzyża i o straży pożarnej oraz Dariusza Gronowskiego o działalności bpa Wilhelma Pluty. Ponadto o początkach Barlinka pisze Grzegorz Brzustowicz, o wielokulturowości przesiedleńców w naszym regionie Piotr Krzyżanowski i Beata Orłowska, o poszukiwaniu w rejonie Mosiny amerykańskiego bombowca Zbigniew Czarnuch i Stanisław Wujec, a o obozach internowania na poliginie drawskim – Zbigniew Mieczkowski.

*

Drugi rozdział to „Materiały do Gorzowskiego słownika biograficznego”. Tu sylwetki lub dopełnienia wiedzy o: ks. Theodorze Kleinie, proboszczu parafii św. Krzyża, dr Hermannie Bethke i losach jego grobu, o Konstantym Znanieckim, pionierze radia i Gorzowa. Obszerną rozprawę Zbigniew Czarnuch poświęcił rodzinie Kurtzmann-Karlińskich, pionierom polskiego harcerstwa w Małopolsce, którzy po wojnie osiedlili się w Bogdańcu. Tu historia niepodległej Polski ściśle splotła się z mieszkańcami naszego regionu.

*

W rozdziale „Znalezione na archiwalnej półce” znalazł się tylko jeden artykuł - Dariusza Rymara o dokumentach dotyczących Krzęcina.

Aż pięć artykułów weszło do działu „Polemiki, sprostowania i recenzje”, co jest dowodem, że pismo ma nie tylko czytelników, ale także dyskutantów. Wspomnieniami dzieli się Piotr Matczuk, który pisze o gorzowskiej „Solidarności”. Sześć komunikatów to także dokumenty zdarzeń ważnych dla archiwum i historii miasta. Pośmiertne pożegnanie otrzymali w tym roczniku Klaus Zernack (Zbigniew Czarnuch), Tadeusz Ramotowski (Jakub Soroka) i Carla Müller  (Janusz Michalski). Na 30 stronach w „Nekrologu gorzowskim” Jerzy Zysnarski zamieszcza biogramy osób zmarłych w 2017 r., którzy zapisali się w życiu miasta.

*

Rocznik kończą zestawy bardzo przydatne badaczom regionu: Krystyna Kamińska omawia publikacje o regionie, czyli książki i artykuły o randze naukowej zamieszczone z pracach zbiorowych, a Grażyna Kostkiewicz-Górska zestawiła szczegółową bibliografię wszystkich publikacji na temat Gorzowa i regionu.

*

Bardzo ważnym elementem każdego rocznika są ilustracje autorstwa Romana Picińskiego. Tym razem przybliżył on detale dekorujące północną i wschodnią fasadę byłej willi Maksa Bahra, a obecnie Instytutu Biskupa Wilhelma Pluty przy ul. 30 Stycznia 1a. Historię tego budynku i jego walory architektoniczne omawia Agnieszka Dębska na wewnętrznych stronach okładki.

*

Wydawcą „Nadwarciańskiego Rocznika” jest Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim oraz Towarzystwo Przyjaciół Archiwum i Pamiątek Przeszłości. Wprawdzie Towarzystwo kończy już swoją działalność, ale wydawanie następnych „Roczników” przejmuje samodzielnie Archiwum, więc za rok możemy liczyć na równie obszerną i równie ciekawą porcję wiedzy o Gorzowie i regionie.

***     

„Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny”, nr 25, wyd. Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim i Towarzystwo Przyjaciół Archiwum i Pamiątek Przeszłości, red. nacz. Dariusz A. Rymar, Gorzów Wlkp. 2018, 594 s.