W celu zapewnienia poprawnego działania, a także w celach statystycznych, serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na przechowywanie cookies na Twoim komputerze. Zasady dotyczące obsługi cookies można w dowolnej chwili zmienić w ustawieniach przeglądarki. [rozumiem. zamknij okno] x

 
Jesteś tutaj » Home » Leśnym tropem »
Estery, Kiry, Rudolfa , 7 lipca 2020

Obce gatunki inwazyjne w przyrodzie

2020-06-26

„Obcy” kojarzą się nam pewnie za sprawą filmów science fiction z istotami o odmiennym wyglądzie, czy też z przybyszami z innej galaktyki.

medium_news_header_27922.jpg Fot. Archiwum

Jednak niewielu z nas wie, że nawet w pobliskim lesie, jeziorze, czy na łące można spotkać wielu przedstawicieli obcych ekosystemów, którzy w większości przypadków pojawili się u nas wiele lat temu i to za sprawą nas samych. Nie byłoby w tym nic złego, bo przecież słyniemy z polskiej gościnności, ale warto mieć świadomość, co się dzieje, gdy pod nasz dach trafi gość zaliczany do grupy inwazyjnych gatunków obcych. A mogą to być zwierzęta, rośliny, nasiona, również ich części, a także jaja lub formy rozmnażania, które mogą przetrwać, a następnie rozmnażać się poza obszarem swojego naturalnego występowania, zagrażając tym samym naszej różnorodności biologicznej. Gatunki inwazyjne stanowią bezpośrednią konkurencję dla rodzimych gatunków roślin i zwierząt niejednokrotnie, wypierając je ze swoich naturalnych siedlisk lub powodując wręcz ich wyginięcie.

Oto kilka przykładów z naszego podwórka:

Norka amerykanska
Fot. Patrick Reijnders/ wolne zasoby wiki

Norka amerykańska (łac. Mustela vison) 

Pierwotnie zasiedlała większość Ameryki Północnej. Została celowo sprowadzona do Europy do hodowli fermowej na potrzeby przemysłu futrzarskiego w latach 20. XX wieku oraz na teren Związku Radzieckiego w latach 30. Osobniki wypuszczone, i te, które uciekły z hodowli, zapoczątkowały wolno żyjącą populację. Aktualne gatunek ten obecny jest w całej zachodniej Europie oraz licznych lokalizacjach w centralnej i południowej części kontynentu. W Polsce, obecna od lat 50. XX wieku, obecnie liczna populacja w całym kraju (głównie na północy i zachodzie). Norka amerykańska prawdopodobnie wyparła z naszego kontynentu w wyniku konkurencji norkę europejską, a na wyspach i wzdłuż wybrzeży dziesiątkuje lęgi ptaków gniazdujących na ziemi i wodzie. Licznie występuje w Parku Narodowym Ujście Warty.
 

Jenot azjatycki
Fot. 663highland/ wolne zasobu wiki

Jenot azjatycki  (łac. Nyctereutes procyonoides)

Pierwotne występował we wschodniej Azji od wschodniej Syberii po Koreę i Japonię. W latach 1927-1957 został wsiedlony do europejskiej i azjatyckiej części dawnego Związku Radzieckiego w celu wzbogacenia lokalnej fauny. Aktualnie jenota można spotkać w północnej i środkowej części Europy, aż po Bułgarię. W Polsce pierwsze osobniki zaobserwowano w latach 50. XX wieku i obecnie głównie zasiedla zachodnią i północną część kraju. Z powodu wysokiego potencjału rozrodczego sięgającego 15-19 młodych w miocie i wysokich zagęszczeń negatywnie wpływa na liczebność niektórych gatunków ptaków gniazdujących na ziemi. Może być także nosicielem wścieklizny.
 

Szop pracz
Fot. de:Benutzer:BS Thurner Hof / wolne zasoby wiki

Szop pracz   (łac. Procyon lotor)

Pierwotne występował na terenie Ameryki Północnej. Do Europy sprowadzono dwie pary zwierząt i wypuszczono w Niemczech w 1934 roku. Później wielokrotnie importowane do ferm futrzarskich, zwłaszcza w Związku Radzieckim w latach 1930-1950. Licznie występuje na terenie Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii i Węgier. W Polsce obecnie dość powszechny, zwłaszcza w północno-zachodniej części kraju. Ma znaczący negatywny wpływ na ptaki gnieżdżące się na drzewach i kolonie ptaków gnieżdżących się na ziemi.
 

Rak amerykański
Fot. Wolne zasoby wiki

Rak amerykański  (łac. Orconectes limosus)

Pierwotnie występował na terenie Ameryki Północnej. Do Europy został sprowadzony w 1890 roku przez niemieckiego hodowcę Maxa von dem Borne, który rozpowszechnił ten gatunek i wprowadził do akwenów wodnych na terenie całej Europy. Ten gatunek raka miał być odporniejszy na choroby dziesiątkujące rodzime gatunki raków, szlachetnego i błotnego, a okazał się ich wrogiem, bowiem wypiera rodzime raki z ich środowiska naturalnego. Dodatkowo rak amerykański (pręgowany) jest nosicielem dżumy raczej.
 

Żółw ozdobny
Fot. Wilfried Berns/ wolne zasoby wiki

Żółw ozdobny  (łac. Trachemys scripta)

Pierwotnie występował na terenie Ameryki Północnej. Do Europy został sprowadzony jako zwierzątko terraryjne, a dostępny był w każdym sklepie zoologicznym. W ostatnich latach masowo pojawił się również w Polsce, zajmując obok chomika i papużki ważne miejsce jako pupilek naszych dzieci. Niestety, w związku z faktem, że żółwie te są długowieczne i bardzo żarłoczne, po pewnym czasie stają się dla właściciela uciążliwe w hodowli. Wówczas najczęściej zostają nieroztropnie wpuszczane do rzek, stawów i jeziorek wodnych, gdzie z uwagi na swoją żarłoczność wyrządzają szkody w populacjach rodzimych roślin i zwierząt wodnych. Ponadto odchodami zanieczyszczają wodę, zmieniając jej parametry fizykochemiczne. Żółw ozdobny stanowi konkurencję dla naszego rodzimego żółwia błotnego (Emys orbicularis) oraz jest nosicielem groźnej dla człowieka bakterii salmonelli.

Opracował:
Wojciech Pawliszak
Łowczy Okręgowy Okręgu Gorzowskiego

Źródła: https://www.ekologia.pl/srodowisko/przyroda/gatunki-inwazyjne-gatunki-obce-w-polsce-prezentacja-przyklady-i-zagrozenia,11122.html; https://www.ekologia.pl/wiedza/slowniki/leksykon-ekologii-i-ochrony-srodowiska/gatunki-inwazyjne; https://www.pnujsciewarty.gov.pl/