Echogorzowa logo

wiadomości z Gorzowa Wlkp., publicystyka, sport, żużel, felietony, blogi

Jesteś tutaj » Home » Kalendarium »
Andrzeja, Jędrzeja, Małgorzaty , 16 maja 2021

1 maja

2021-05-01, Kalendarium

1097 r. – odbyła się konsekracja katedry pw. Św. Wojciecha w Gnieźnie; w przededniu tej uroczystości Pomorzanie wdarli się do grodu w Santoku, ale uciekli na widok widma rycerza, którego współcześni utożsamili ze św. Wojciechem; pierwsza pisemna wzmianka o Santoku.

Zdarzyło się:

1097 r. – odbyła się konsekracja katedry pw. Św. Wojciecha w Gnieźnie; w przededniu tej uroczystości Pomorzanie wdarli się do grodu w Santoku, ale uciekli na widok widma rycerza, którego współcześni utożsamili ze św. Wojciechem; pierwsza pisemna wzmianka o Santoku.

1946 r. (75 lat temu) – Powiatowa Rada Związków Zawodowych zaapelowała o jak najliczniejszy udział w obchodach 1-majowego święta, zgodnie z zarządzeniem prezydenta Piotra Wysockiego (1898-1985), dzień ten jest świętem państwowym, wolnym od pracy, wszystkie sklepy, przedsiębiorstwa handlowe i przemysłowe mają być zamknięte, miasto należy udekorować flagami o barwach narodowych oraz portretami najwyższych dostojników Państwa; program uroczystości przewidywał zbiórkę wszystkich partii politycznych, org. społecznych, młodzieżowych, szkół harcerstwa, Zw. Zawodowych, Wojska, Milicji Obw., Straży i orkiestry P.K.P. z pocztami sztandarowymi o godz. 8-mej na Placu Wolności przy ul. Wandy Wasilewskiej [= Sikorskiego] poczem uczestnicy udadzą się pochodem do Katedry na uroczyste nabożeństwom które zostanie odprawione o godz. 8-tej. Po mszy uformował się pochód, który przeszedł – po raz pierwszy w historii Gorzowa – ulicami Jagiełły (obecnie Kosynierów Gdyńskich), Mickiewicza, Mieszka I i Chrobrego, a następnie dotarli na Rynek, gdzie odbył się wiec, organizowany przez PPS i PPR; wzięło w nim udział zaledwie ok. 5 tys. osób, co traktowano jako porażkę. Po południu o godz. 14. rozpoczęła się zabawa ludowa w Parku Miejskim przy ul. Wandy Wasilewskiej (dziś park Wiosny Ludów) z udziałem orkiestry P.K.P. Wstęp na zabawę bezpłatny.

1946 r. (75 lat temu) – uroczyście uruchomiono ciągnik trolejbusowy, był to zapewne ten sam pojazd, który skonstruowano w Gorzowie  w  I poł. 1944 r. i nazwano „Porös” od nazwisk jego konstruktorów, jedyny egzemplarz tego ciągnika trafił w 1949 do Poznania (wg innej wersji jeszcze przed 1.05.1947 został zamieniony na 2 traktory marki „Lanz-Buldog”); w czasie inauguracyjnej jazdy ciągnikiem kierował motorniczy Władysław Łobocki, pasażerami byli dyr. elektrowni Antoni Puzdrakiewicz (1902-1973) i Czesław Dochwalski; pojazd jeździł na trasie skład opału przy ul. Nadbrzeżnej – elektrownia przy ul. Składowej.

1946 r. (75 lat temu) Józef Prońko (1920-2013) wygrał pierwsze zawody motocyklowe (żużlowe) w mieście, zorganizowane na bieżni Stadionu Miejskiego przy ul. Myśliborskiej; w zawodach uczestniczył m.in. Zdzisław Kowalski (1925=2013) na DKW 250.

1946 r. (75 lat temu) – Henryk Barwiński (1877-1970) otworzył Teatr Miejski w Gnieźnie, przekazując kierownictwo gorzowskiej sceny żonie Leonii Barwińskiej (1882-1964).

1946 r. (75 lat temu) – Kuratorium Okręgu Szkolnego w Poznaniu zaangażowało Janinę Musieł (-Cegiel) (1907-2004) na organizatorkę Państwowej Szkoły Przysposobienia Zawodowego w Gorzowie, tradycje tej placówki kontynuuje dziś Zespół Szkół Gastronomicznych.

1946 r. (75 lat temu) Stanisław Lencki (1899-1989) otworzył aptekę „Nad Wartą”, przy Wale Okrężnym 7; była to prawdopodobnie wówczas czwarta apteka w mieście, funkcjonowała do 1960 r.

1946 r. (75 lat temu) – do Gorzowa przybył dr Jan Chwalibóg (1906-1984), który zajął się organizacją Zakładu Produkcji Surowic Leczniczych Państwowego Instytutu Weterynaryjnego.

1946 r. (75 lat temu) – Kuria Administracji Apostolskiej przeniosła się do budynku przy ul. Łokietka 17.

1951 r. (70 lat temu) – w tradycyjnym już pochodzie wzięła udział rekordowa wówczas ilość 22 tys. mieszkańców. Obchodom święta towarzyszyły też incydenty, w przededniu ktoś, podszywając się pod pracownika PUBP, zadzwonił po straż pożarną, twierdząc, że pali się budynek UB, co spowodowało interwencję straży, w dniu Święta Pracy znaleziono w Gorzowie nieduże ulotki o treści Chwalcie Boga a nie Stalina.

1951 r. (70 lat temu) – powstał Wydział Polimeryzacji i Przędzenia GZWS, później – „Stilonu”.

1951 r. (70 lat temu) – uspołecznione zostały gorzowskie hotele; kierownikiem PGK-Hotele została Aleksandra Zawiejska (1910-2008).

1961 r. (60 lat temu) – dzień po dniu doszło do rewanżowego spotkania derbowego, tym razem w Gorzowie, gdzie „Stal” rozgromiła zielonogórskie „Zgrzeblarki” 60:18;  Bronisław Rogal (1937-1994) znów zdobył komplet 15 punktów, Edmund Migoś (1937-2006) – 14, Jerzy Padewski (1938-2016) – 12, Zdzisław Boniecki (1937-2007) i Edward Pilarczyk (1935-1994) – po 7 i Franciszek Słobodzian, jedyny żyjący uczestnik tego meczu –  5; były to czwarte lubuskie derby na żużlu.

1976 r. (45 lat temu) – odbyła się I Miejska Olimpiada Młodzieży w gimnastyce sportowej.

1976 r. (45 lat temu) – doc. dr hab. Jerzy Gaj (1929-2016) został nowym prorektorem Filii AWF, zastępując na tym stanowisku doc. dr. Tadeusza Łobożewicza (1935-2002), który wrócił do Warszawy.

1976 r. (45 lat temu) – na Scenie XX wieku w Teatrze im. Osterwy wystawione zostały „Kłamstwa duszy ludzkiej” wg Hieronima Boscha, reżyseria i scenografia Włodzimierz Wieczorkiewicz (1945-2001), wykonawcy: Janina Mrazek (1931-2011), Marek Pudełko (1945-2011), Mikołaj Müller (1944-2021). Była to jedyna taka inscenizacja na scenach polskich,  przedstawienie to powtarzano 9 razy dla 1204 widzów, zaprezentowano je także Łódzkich Spotkaniach Teatralnych.

1976 r. (45 lat temu) – Zarząd Główny SIMP powołał Oddział Wojewódzki Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich w Gorzowie.

1981 r. (40 lat temu) – tylko w Strzelcach, Drawnie, Pełczycach i Słubicach odbyły się pochody 1-majowe, w Gorzowie, gdzie w dekoracji ulic dominowały flagi biało-czerwone, 15 tys. osób zebrało się na Schodach Donikąd, gdzie ks. dziekan Jerzy Płóciennik (1931-2007) w koncelebrze z Witoldem Andrzejewskim (1940-2015) i Piotrem Sadownikiem (1937-2004) odprawił mszę do św. Józefa, po mszy odbyło się misterium poetyckie w wykonaniu aktorów teatru im. Osterwy.

1986 r. (35 lat temu) – pierwszomajowy pochód przeszedł ul. Sikorskiego w kierunku budynku UM, przed którym stanęła trybuna, na czele pochodu szła załoga „Stilonu”; po mszy w katedrze, którą odprawił ks. Witold Andrzejewski (1940-2015), delegacje Zarządu Regionu NSZZ „Solidarności” oraz związkowcy ze „Stilonu”, „Silwany”, GPBP, Zakładów Mechanicznych „Gorzów” i PKP złożyły kwiaty pod „białym krzyżem”, a do zgromadzonych przemówił Edward Borowski (1939-1987).

1986 r. (35 lat temu) – w 4 kolejce DMP doszło do derbowego spotkania w Zielonej Górze, gdzie „Stal” Gorzów uległa „Falubazowi” 40:50; komplet 15 p. zdobył Krzysztof Okupski, który był najlepszym zawodnikiem spotkania, Jerzy Rembas – 11, Ryszard Franczyszyn – 7, Piotr Świst – 5, Mirosław Daniszewski – 2, Cezary Owiżyc, Mieczysław Woźniak i Jarosław Gała – 0; były to 35. derby lubuskie.

1986 r. (35 lat temu) w związku z katastrofą w elektrowni atomowej w Czarnobylu, do której doszło 26.04., we wszystkich placówkach służby zdrowia, a także w przedszkolach, żłobkach i szkołach, rozpoczęto podawanie dzieciom jodku potasu w płynie, zw. płynem Lugola; w woj. gorzowskim akcją kierował wicewojewoda Stanisław Maciejewski (1923-1998), w ciągu pierwszej doby preparat jodowy przyjęło 80% dzieci do 16 roku życia.

1996 r. (25 lat temu) – nieistniejąca już firma „Mars” otworzyła Lubuskie Centrum Aranżacji i Wyposażenia Wnętrz, największy wówczas sklep w Gorzowie o pow. 4 tys. m kw.

2002 r. – Przedszkole Miejskie nr 7, dawniej zakładowe „Stilonu”, przy ul. Głowackiego 4, otrzymało imię „Bajkowy świat”.

2007 r.Krzysztof Kuchnio uruchomił w Nowinach Wielkich „Park Dinozaurów”, obejmujący skansen modeli prehistorycznych gadów, ścieżkę edukacyjną, zaplecze gastronomiczne i plac zabaw dla dzieci; park powstał na obszarze 4 ha, w miejscu dawnego folwarku, gdzie rośnie pomnikowy 700-letni dąb, 700-metrowa ścieżka edukacyjna podzielona została na epoki geologiczne od dewonu (410 lat temu) do kredy (65 mln), ustawiono przy niej wykonane z żywicy poliestrowej i włókna szklanego naturalnej wielkości prehistoryczne gady, zrazu było ich 26, w ciągu 3 lat ich ilość podwoiła się.

Urodzili się:

1921 r. (100 lat temu) – inż. Henryk Welter, b. dyrektor „Stilonu” (1958-1963), zm. w 2004 r.

1931 r. (90 lat temu) – inż. Edward Nawojczyk, em. pracownik „Stilonu”, współtwórca taśmy magnetofonowej, zm. w 2020 r.

Zmarli:

1976 r. (45 lat temu) – ppłk Mieczysław Lemisiewicz (50 l.), b. zast. komendanta MiP MO ds. SB w Gorzowie.

1983 r. – Henryk Paczkowski (60 l.), gorzowski adwokat, działacz GTK, b. radny (1958-1961), członek komitetu budowy pomnika Adama Mickiewicza.

1990 r. Roman Przygodzki (85 l.), b. więzień Buchenwaldu, pionier Gorzowa.

1994 r.Ludwik Kotowski (84 l.), b. naczelnik Obwodowego Urzędu Likwidacyjnego w Gorzowie (1946-1950), oficer POS „Jerzyki” i AK, powstaniec warszawski.

1995 r.  – dr n. wet. Alojzy Ryziński (85 l.), b. dyrektor „Biowetu” (1958-1963).

1999 r. – inż. arch. Zdzisław Białkowski (67 l.), gorzowski architekt i urbanista, od poł. l. 80 w Elblągu.

2000 r. – Irena Burke (77 l.), scenograf i kostiumograf, w 1962-1967 etatowy scenograf gorzowskiego teatru.

2001 r. (20 lat temu) Edward Kassian (68 l.), znany gorzowski restaurator, b. bokser, trener piłkarski, ostatni kierownik restauracji „Sezam”.

2018 r.Stanisław Stachowiak (87 l.), b. dyrektor ZM „Gorzów” (1972-1990), b. prezes OW NOT, b. radny MRN (1958-1964) i WRN (1975-1980).

Urodziny obchodzą:

80. – inż. Bogusław Drzewiecki, b. działacz gospodarczy i partyjny, NOT i WKTiR, ostatnio syndyk i likwidator.

76. – Tadeusz Skrzeczko, biznesmen, b. sztangista i działacz sportowy. b. prezesem KS „Kolejarz”.

X

Napisz do nas!

W celu zapewnienia poprawnego działania, a także w celach statystycznych i na potrzeby wtyczek portali społecznościowych, serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na przechowywanie cookies na Twoim komputerze. Zasady dotyczące obsługi cookies można w dowolnej chwili zmienić w ustawieniach przeglądarki.
Zrozumiałem, nie pokazuj ponownie tego okna.
x