Echogorzowa logo

wiadomości z Gorzowa i regionu, publicystyka, wywiady, sport, żużel, felietony

Jesteś tutaj » Home » Książki przeczytane... »
Bony, Horacji, Jerzego , 24 kwietnia 2024

Kiedy piekło pochłonęło koronkową stolicę Wettynów

2023-09-15, Książki przeczytane...

Mieszkańcy Drezna długo wierzyli, że zły, wojenny los ominie ich miasto. Kiedy 13 lutego 1945 roku zawyły syreny, nikt się nie spodziewał zagłady.

medium_news_header_37991.jpg

Do dziś różne ośrodki są podzielone w postrzeganiu zagłady Drezna, dokładnie jego starego, cudnej urody barokowego, koronkowego centrum. Już było wiadomo, że II wojna światowa ma się ku końcowi. Triumfalny pochód Armii Czerwonej z jednej strony i wojsk alianckich z drugiej zbliżały się w nieubłagalny sposób do stolicy wówczas gadziego państwa, nazistowskich Niemiec. Wiadomo było, że wojna się kończy i to z widomym skutkiem dla tego, kto ją rozpętał.

Kraj był już po doświadczeniach dywanowych nalotów na Hamburg i Zagłębie Ruhry. Jednak mimo wszystko nikt nawet nie przypuszczał, ze zagłada może dotknąć właśnie Drezno, stolicę Saksonii, miasto rzadkiej urody, które jak mało które było opisane i zapisane na kartach tekstów kultury.

Dlatego też, kiedy wieczorem 13 lutego 1945 roku, w Ostatki, nagle zawyły syreny zwiastujące nalot, nikt się nie spodziewał, że nadciąga zagłada. Najpierw jeden, potem drugi i w końcu trzeci nalot sprawił, że Drezno zamieniło się w dymiące ruiny i miejsce śmierci około 35 tys. drezdeńczyków oraz tych, którzy przed rosyjskim wojskiem przyjechali do miasta nad Łabą.

Co się wydarzyło, jak do tego doszło, dlaczego właśnie Drezno – na te pytania odpowiada w sposób bardzo klarowny, zrozumiały książka brytyjskiego historyka Sinclara McKaya Drezno 1945. Ogień i mrok. To kolejna pozycja na dość długiej drezdeńskiej półce, bo wydarzenie bez precedensu, za jakie wszyscy znawcy przedmiotu uważają zagładę tego miasta, jest nieźle opisane – zarówno przez historyków, jak i przez literatów.

Szczególną wartość dla nas, czytelników z Gorzowa ma ta książka choćby z tego powodu, że jedną z głównych postaci, osią, wokół której osnuto całą opowieść, jest prof. Victor Klemperer, landsberski Żyd, konwertyta na ewangelicyzm, ale jednak urodzony w Lansbergu i tu mieszkający przez kilkanaście pierwszych lat swojego życia. Autor LTI czyli Lingua Tertii Imperii – Język Trzeciej Rzeszy oraz wstrząsających dzienników przeżył - raz wywózki do obozów śmierci – udało mu się uniknąć, dwa zagładę miasta, w którym mieszkał do śmierci.

Niezwykle się czyta tę historię, kiedy ma się w oczach bohatera, którego w pewien sposób uznaje się za krajana. Kiedy patrzy się na Drezno jego oczyma, kiedy potem konfrontuje się ową historię i patrzy na odbudowane miasto.

Dlaczego właśnie Drezno? Dlaczego w tak okropny sposób? Dlaczego tylko Stare Miasto? Ta książka pokazuje splot okoliczności, które doprowadziły do zagłady stolicy Wettynów. I wcale nie chodzi w niej o relatywizowanie win i kar, nie chodzi o usprawiedliwianie lub też obciążanie winą. To trzeźwe spojrzenie brytyjskiego naukowca, którego miasto nad Łabą zachwyciło. Dlatego też stara się zrozumieć koła wojny, choć w pewnym momencie i on staje się bezradny wobec tego, co uczyniono temu akurat miastu.

Dla mnie lektura znakomita – po Rzeźni nr 5 Kurta Vonneguta i kilku książkach historycznych, kolejna, która tłumaczy mi to, co tam się wydarzyło.

Jeżdżę do Drezna, mało tego, pamiętam Drezno w ruinie, przeżyłam tam dwie duże powodzie na Łabie. I cały czas nie rozumiem, jak można było uczynić to, co uczynili alianci. Podobnie jak wielu innych historyków i ludzi, którzy zwyczajnie lubią w Dreźnie bywać. Lektura dla lubiących to miasto, jak i historię, wręcz obowiązkowa. Dodam tylko, że znakomicie się czyta. Polecam.

Renata Ochwat

Sinclair McKay, Drezno 1945. Ogień i mrok, tłumaczenie Jan Dzierzgowski, Wydawnictwo Znak 2022, ISBN: 978-83-240-8439-5, ss. 448.

 

X

Napisz do nas!

wpisz kod z obrazka

W celu zapewnienia poprawnego działania, a także w celach statystycznych i na potrzeby wtyczek portali społecznościowych, serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na przechowywanie cookies na Twoim komputerze. Zasady dotyczące obsługi cookies można w dowolnej chwili zmienić w ustawieniach przeglądarki.
Zrozumiałem, nie pokazuj ponownie tego okna.
x